La partida ornada de la bauma de Cuçac siguèt dubèrta en 2000. Lèu-lèu siguèt comparada per son importància a Las Caus, a la bauma de Chauvet ò an aquela de Cosquer, sa sòrre gravetiana. Parteja tanben ambe aquestei una d’aqueleis istòrias de descubèrtas que nos agradan de contar e que participan au renom deis grandei baumas preïstoricas.

Dins la comuna dau Boisson de Cadonh entre Brageirac e Sarlat, sus la riva drecha dau Belingon, pichon afluent de la Dordonha, li a una cavitat que si disiá a passat temps la cauna «daus Amorós». Arremarcada despuei lei annadas 1950, siguèt visitada per d’espeleològs divèrs. Elei an seguit un conduch, puei un passatge bas, e son restats blocats per una avalancada qu’empechava d’anar plus luenh.

La bauma de Cuçac.
Clic : crèdits e legenda

Lo 16 de setembre de 2000, d’espeleològs que li dién Marc Delluc e Fabrice Massoulier an pas poscut avançar ni mai. Pasmens, lo dissabte seguent, Marc Delluc, intrigat, li tornèt solet e arremarquèt un corrent d’èr que l’incitava a perseverar. Lo 30 de septembre, ambe sei collègas avián pron desencombrat per posquer entrar dins la galariá e li trobar lei promierei gravaduras (aquelei dau «Panèu de la Descubèrta»). L’avalancada èra anciana e aviá sagelat l’entrada fa 30 000 ans. Marc Delluc e sei cambaradas èron lei promiers a li intrar despuei lei temps preïstorics.

L’espeluca a la forma d’una granda galariá que si prolònga sus 600 m vèrs l’est («l’Avau») e sus mai d’1 km vèrs l’oèst («l’Amont»), a partir de l’intrada. Presenta quasi tot de lòng de gravaduras organizadas en panèus, que lei cercaires li an donat de noms: lo «Grand panèu», lo «panèu deis Animaus afrontats», aqueu «dau Rinoceròs», dei «Siloetas femininas»… Lo recensament complet es un trabalh a tèrme lòng mai lo nombre de figuras si còmpta per centenas. Compòrta de figuracions animalas classicas (bisons, mamots, chivaus, auròcs, boquetins, rinoceròs) e d’autrei plus raras dins l’art parietau, coma d’aucèus que son probablament d’aucas, de figuras dau morre alongat pas encara interpretadas e mai quatre representacions de fremas. Existisson tanben de signes sexuaus e d’autrei mai abstracts.

Un tresòr d’òbras gravadas.
Clic : crèdits e legenda

Leis òbras parietalas son pas soletas coma suspresas reservadas per la bauma. Tres jaças per leis ors qualificadas de loci (singular: locus) comportavan de restas d’au mens quatre adultes e un adolescent. Son de depaus secondaris: l’intencionalitat dau gèst es evidenta. Per aquela rason, Cuçac es tanben qualificada de «sepulcrala». L’associacion entre art parietau e vestigis umans, observada a còup dins d’abrics sota ròca, es rarissima dins lei grandeis espelucas ornadas.

Coma dins la majoritat dei baumas preïstoricas, lo mobilier es gaire nombrós. La preservacion dau site pròba qu’aquela raretat es una particularitat dau luec es pas lo resultat d’un pilhatge. La bauma èra un sanctuari, pas un abitat. De lamas li son estat trobadas, pasmens.

Ambe aqueu mobilier, l’estile deis òbras figurativas e lo metòde dau radiocarbòni aplicat ais ossaments, siguèt possible de datar la frequentacion de la bauma entre 30 000 e 25 000 AP. La bauma de Cuçac es gravetiana.

Ara qu’es dubèrta, sa preservacion es una escomessa. Per li evitar lo sòrt de Las Caus, l’accès es demorat barrat au public. Per evitar lei visitas intempestivas, lei sites internets a destinacion deis espeleològs donan pas son emplaçament exact.

De relevats precís son estats fachs, puei Archéovision a realizat una modelisacion en 3D de la bauma. Immersiva, la mòstra au Boisson de Cadonh presenta mai que tot de facsimiles dau «Panèu de la Descubèrta» e dau Locus II concebuts a partir d’estei relevats. Siguèron fabricats per leis Ateliers de fac-similés du Périgord qu’avián ja trabalhat sus Lascaux III (l’exposicion mobila) e Lascaux IV (aquela presentada au public a Montinhac).

L’exposicion es realizada per lo Conselh departamentau de la Dordonha, en associacion ambe la comuna dau Boisson de Cadonh e la Direccion regionala deis afars culturaus (DRAC) de Nòva Aquitània.

Referéncias

• «Les trésors archéologiques de la grotte de Cussac dévoilés», pagina dau site de la DRAC de Nòva Aquitània, diluns 7 d’octòbre de 2024.
• «La grotte de Cussac», pagina dau site Archéologie.culture.fr dau Ministèri francés de la Cultura.
• «La grotte de Cussac… 30 000 ans d’Histoire». France Culture, Carbone 14 dau dissabte 16 de janvier de 2021.
• «La grotte préhistorique de Cussac (Dordogne), son art mais aussi ses squelettes humains». France Culture, Le salon noir dau dimècres 15 de junh de 2011.
• «La grotte de Cussac (Dordogne)». Paléo, revue d’archéologie préhistorique, n°154, 2018.
• «La grotte ornée de Cussac (Dordogne)‎. Observations liminaires». Paléo, revue d’archéologie préhistorique, n°13, 2001.

L’imatge dau liame e la majoritat deis imatges d’illustracion son dau Centre Nacionau de la Preïstòria (CNPL)/Ministèri francés de la Cultura. Ela provèn de «La grotte ornée de Cussac (Dordogne)‎. Observations liminaires», document publicat sota licéncia CC by-nc-nd 4.0.