En 2011, un cavament de sauvament au masatge de Sant Marcelin li a mes en evidéncia una ocupacion de l’Edat dau bronze e dau neolitic tardiu. Li a tres ans, la construccion d’una quarantena de lotjaments li siguèt decidida, çò qu’amenèt una campanha nòva per establir un diagnostic sistematic, puei de cavaments programats tre lo mes de març fins qu’au 12 de novembre de 2024. L’estructura en carga èra lo burèu d’estudis arqueoligics Éveha e lei directors dei cavaments èron Cédric Lepère e Antoine Meiraud.

Lei promiers resultats vènon to just d’èstre publicats.

Lei cavaments au sud de la zòna an ben trobat un abitat datat de 5 300-5 000 AP (3 300-3 000 AvC). Lei traças visiblas principalas son de resèrvas sosterranhas, de traucs per lei paus e pas mens de 300 fugaus de pèiras caufadas. Li an trobat de mòlas, de terralhas, un otilhatge microlitic, de ponchas de sagetas. Lei cavaires interpretan l’ensems coma una ocupacion agricòla pròcha d’un vilatge dau neolitic recent (podètz veire lei nòtas dins mei paginas fixas per la terminologia relativa ai datacions au neolitic).

Una autra fasa d’occupacion data de 1 500-1 000 AvC es a dire de l’Edat dau bronze mejan, coma pensat.

Mai lo nòrd-oèst dau chantier reservèt una suspressa, que siguèt lo luec de la descubèrta d’una autra fasa d’ocupacion. Aquesta es mai anciana, datada de la cultura chasseana dau neolitic mejan e mai precisament de 3 900 AvC. Interèssa fòrça lei cercaires que si caracteriza per la preséncia de megalits quora son relativament rares per aqueu periòde, dins nòstrei regions. Aquelei d’aicí, mai que tot, son particularament atipics.

Maugrat la preséncia d’autrei fugaus de pèiras caufadas, èra pas una zòna d’abitat mai un espaci memoriau, ceremoniau ò funerari. Uech estructuras monumentalas siguèron recensadas. D’unei son de menirs ò d’estèlas isolats, d’autrei son quilhats sus çò que sembla una sòrta de pavament. Una estructura en forma de poligòne es constituida de dètz menirs. Mai leis estructuras mai intrigantas son tres gropes de pèiras levadas, chascun recubèrt per un tumulus e de pèiras cremadas. Lo tumulus mai grand contèn de rèstas umans ambe de traças de cremacion; de cendras siguèron trobadas dins un autre. Ensin, aquesteis estructuras serián de luecs de sepulturas secondàrias, au mens en partida.

Dos vas en depaus e una sieta d’estile chassean permetan una datacion au neolitic mejan. La cultura chasseana si caracteriza per una granda omogeneïtat d’estile dins sa produccion mobiliera mai una varietat dei rites funeràris (sepeliment e cremacion, recuelh dei còrs ò dei cendras dins de baumas sepulcralas, de cistas ò d’autreis estructuras…) e siguèt a l’origina dei promiers megalits en Euròpa occidentala. Pasmens, la configuracion de Vèina-Sant Marcelin èra pas coneguda se non a l’Edat dau bronze, mai que d’un millenari plus tard.

De mesadas d’estudis en laboratòri van permetre de precisar ò corregir aqueleis interpretacions; lei cendras en particular seràn datadas amb lo carbòni 14, çò que permetrà de consolidar leis ipotèsis vengudas de l’observacion de la tarralha. Se l’a de nòu,Arqueò d’Aquí mancarà pas de vos en rendre còmpte…

Lo site de Sant Marcelin serà pas conservat mai de relevats fotogrametrics permetràn una reconstitucion virtuala. Leis trobalhas mai emblematicas seràn presentadas au musèu de Gap.

Referéncias e dorsier:

• «Les étranges mégalithes de Veynes», Antoine Barles, Actu-culture.com, lo 18 de novembre de 2024.
• «Archéologie : découverte d’un mystérieux “Stonehenge français” dans les Hautes-Alpes», Alexandre Hannebicq, Connaissance des arts, lo 23 de novembre de 2024.
• «Visites exceptionnelles à Veynes (05) !», sus lo site d’Éveha, lo 25 d’octòbre de 2024.