Resultat d’una collaboracion entre cercaires de l’Universitat d’Aarhus (Danamarca), de l’ICAC (Espanha), dau CNRS (França), de l’Universitat de Leiden (Païses Basses) ai costats d’autrei partenaris europèus, la plataforma itiner-e mete en linha lo juec de donadas numericas mai detalhat fins ara sus lei rotas terrèstras de l’Empèri Roman au pus aut de son extension, a l’entorn de 150 ApC.

L’aisina permete de calcular de distàncias e de temps segon lo mòde de desplaçament chausit: a pè, ambe un carri de buòus ò a chivau, gramací un algorisme que pren en còmpte la topografia. Lei rotas fluvialas e maritimas tanben li son integradas.

Lei cercaires s’apièlan sus de fònts arqueologicas e epigraficas, coma de bòlas ò d’inscripcions gravadas dins l’Antiquitat, e mai sus de fònts mai literàrias coma la Tabula Peutingeriana e d’autreis atlàs ancians. An tanben emplegat de fotografias aerianas e per satellites, per localizar lei rotas.

Fin finala, chasque tròç de camin es estat numerizat, comentat e verificat. Au nombre dei metadonadas es una quantificacion de la fiabilitat de l’informacion coma assegurada, conjecturla ò ipotetica. Pas mai que 2,7% dei segments son «assegurats», 89,8% son «conjecturaus», e 7,4% son «ipotetics».

D’entre leis aplicacions possiblas son de recèrcas sus lei migracions, la difucion deis idèas e mai la propagacion deis epidèmias en aqueu temps.

itiner-e permete de destriar entre lei tròç de rotas coneguts gramací de fonts seguras
e aquelei que son conjecturaus.

Referéncias

• L’article de Nature e l’otís itiner-e.
• Sa presentacion sus lo site de Radio France (La planète des sciences, dau dissabte 15 de novembre de 2025) e sus Numerama.
• Lo projècte Orbis de l’Universitat de Standford aviá ja la mèsma tòca, ambe un juec de donadas mens precís e mens complet.

La fotografia de la pagina principala figura una bòla modèrna que signala l’emplaçament de la Via Domitia a Pinet, dins l’Erau. Siguèt presa per Jean-Marc Lallemand e publicada sus Alamy Stock Foto. Drechs reservats.