Restatz en Provença, dins la Gavotina ò en Auvèrnha e tant lo marrit temps coma lei jorns cortets vos descoratjan de promenar dins lo campèstre? Perqué pas aprofichar d’una dimenjada ò dau temps de Calènas per visitar un exposicion pròchi l’ostau?

A Marselha, lo Centre de la Vièlha Caritat presenta un ensems d’objèctes, d’element arquitecturaus e de documents iconografics evocators de l’antiquitat sudarabica e dau passat preislamic au Yemen. L’exposicion presenta 25 pèças vengudas d’un depaus vièlh d’un sègle au Musèu arqueologic de Marselha, associadas a un seissantenau d’autrei, prestadas per de musèus tant prestigiós coma lo Louvre, lo British Museum, lo musèu d’istòria de Viena e lo Musèu de la Civilisacion romana de Roma.

La mòstra a per amira d’inscriure aquestei vestigis dins l’istòria dei relacions entre Marselha e Aden, en memòria dei negociants dau sègle XIX coma lei Riès que sa fascinacion per l’Aràbia dau sud es a l’origina dei promierei colleccions. Tanben consacra un espaci per evocar lei liames que si perseguisson encara v-uei.

Lo musèu departamentau de Gap consacra una mòstra a l’istòria e ai vestigis dau Mons Seleucus, un vicus e un santuari galloroman situit dins lo Aut Bueg, dins la comuna de La Bastia Montsaleon (Auts Aups). Lo Mons es conegut coma luec de la batalha dau 11 d’avost de 353, entre l’emperaire Constanti e l’usurpaire Magnènci, mai seis originas remontan au mens au Ier sègle AvC, ambe la fondacion de mai d’un pichons fana (singular fanum) de concepcion celtica. Dins aqueu tipe de santuaris, una pèça bastida e clusa abrita leis oficis quora una galariá permete una deambulacion dei fidèus alentorn. Lei darriers cavaments de 2021 an encar mostrat l’existéncia d’un santuari de granda talha que son activitat s’es mantenguda entre 180 e 353. La dimension pròpriament religiosa dau site declina après aquela data au benefici d’abitacions domesticas, elei mèsmei abandonadas devèrs l’an 410.

Aqueu site important es estat estudiat dempuei mai de dos sègles mai es pauc conegut per lo public. La mòtra permete de tornar trempar dins l’istòria dei descubèrtas ambe sei trobadas màgers, tant d’objèctes de luxe pivelants coma de testimònis mens prestigiós de la vida vidanta dei rèires. Lei vestigis presentats provènon dau fons arqueologic dau promier musèu de Gap e tanben de prests d’autrei musèus que lei tròbas siguèron escampilhadas.

Au Musèu arqueologic de la batalha de Gergòvia, a La Ròcha Blancha (Puei de Doma) una exposicion originala invita lei curiós a descubrir la gastronomia deis Arverns. Seriosa e ludica, s’apièja sus de fònts latinas e grègas, sens oblidar l’arqueologia e lei parallèles etnografics, per rebastir lo monde culinari dei gallés dau temps de Celtillos e de Vercingetorix.

De la produccion deis ingredients a la preparacion dei plats, que siá per la noiridura de chasque jorn ò lo famós banquet comunautari, totei leis estapas de la creacion d’un repais gallés istoric son deschifradas lòng de la virada.

Lo Musèu d’Art e d’Istòria d’Aurenja consacra una mòstra a la colleccion Vallentin du Cheylard, constituida tre lo mitan dau sègle XIX per aquela familha coneguda originària de Dia e installada a Montelaimar, que ne’n faguèt l’acquisicion en 2023. Aquela fons impressionanta compòrta mai de 10 000 objèctes acampats en quatre generacions. La majoritat dei pèças es relativa a l’antiquitat en Provença ò au nòrd de Ròse, un tièrs provèn dau país d’Aurenja, mai si li tròba tanben quauqueis òbras vengudas de Grècia, d’Egipta ò d’America dau Sud, e d’autrei preïstoricas ò medievalas.

Ambe pas mens de 600 pèças mostradas, l’amator d’arqueologia aurà de qué s’embalausir, e se cresparà bensai un pauc davant tant de tresòrs desseparats de son contèxte. Mai la tòca principala aquí es d’illustrar l’encaminament dei colleccionaires: de fotografias ancianas remembran l’incredibla acumulacion d’objèctes dins lei veirinas dei Vallentin du Cheylard, ò l’exposicion de lapidaris dins lo pati de l’ostau de familha a Montelaimar. Lo percors inclutz tanben una veirina consacrada a d’autrei colleccions regionalas, dempuei lei mai susprenentas coma la vaissèla Duralex fins ai mai localas coma lei santons.