Cristòu Stécoli. Drechs reservats.
L’ominide mai ancian conegut actualament en Euròpa occidentala foguèt trobat dins la Sima del Elefante (sierra d’Atapuerca, au nòrd-èst de l’Espanha). Lei premiers fossiles datarián de 1,4 milions d’annadas AP, sota condicion de confirmacion. Sarián de l’espècia Homo erectus, que sa varianta dicha Homo antecessor foguèt descricha a partir d’autrei fossiles trobats dins la meteissa region a l’entorn de 850 000 ans avans lo present.
La preséncia d’Homo dins la futura Occitània entre 900 000 ans AP e 1,2 milions d’annadas AP es assegurada amòr de la descubèrta d’otís de pèira talhada dins la Bauma dau Valonet qu’es a Ròcabruna de Caup Martin en País mentonasc, au Pont de Lavaud a Aguson e Chantòsma dins la Marcha Lemosina e au Bòsc de Riquier a Lesinhan de la Ceba dins l’Erau. Tanben dins aqueste ensems de sites de Lesinhan, d’aisinas d’industria acheuleana datadas de 760 000 ans AP son benlèu liadas a la preséncia d’Homo heidelbergensis que succediguèt a Homo antecessor en Euròpa. Mau coneguts, lei liames exacts entre aquelei doas espècias son de recercar dins leis originas africanas de l’umanitat.
En Catalonha dau Nòrd, la Cauna de l’Aragó a Tautavuèlh (Talteüll en catalan, Pirenèus Orientaus) es un site de referéncia. Demieg lei descubèrtas que i son estadas fachas, se pòu citar un biface datat de 600 000 ans AP, una dent umana de 550 000 ans AP e lo crani celèbre de l’òme dich «de Tautavuèlh», un Homo heidelbergensis vièlh de 450 000 ans.
Lo crani de l’òme de Tautavuèlh.
Véronique Pagnier CC-by-sa.
En Provença, dins la comuna de Quinçon, la Bauma Bòna, que susplomba lo Verdon, a revelat de traças d’una preséncia umana que remonta a mai ò mens 400 000 ans AP.
Dins lo meteis periòde, a Terra Amata a Niça, lei cavaments an permés de localizar diferentei temporadas d’ocupacion umana sota la forma de campaments, probablament provisòris. Lei fogaus au centre dei cabanas son lei pus ancianas traças indiscutidas de domesticacion dau fuòc en Euròpa.
Cabanas de Tèrra Amata.
Clic : crèdits e legenda
A la Cauna de l’Aragó coma a la Bauma Bòna, l’industria litica pòrta lo nom de taiacian, segon lo nom deis Aisiás de Taiac en Peiregòrd. Aquela industria, distinta de l’acheulean, data de 440 000 a 350 000 ans AP e foguèt caractererizada gràcia ai descubèrtas fachas dins la bauma de la Micòca, ais Aisiás.
A l’acheulean finau, aperaquí 312 000 ans avans lo present, homo heidelbergensis es tanben signalat au luòc dich Mata Carlinca a Ornhac en Ardecha (Ornhac III, Bas Vivarés). Aqueu site es celèbre dins lo monde entier coma lo mai ancian ont se retròba la talha Levallois.
Arqueò d'Aquí 